De 4 fasen van de menstruatiecyclus volgens traditionele Chinese geneeskunde| Deel 1: Ovulatie, PMS en balans

Terwijl de lente zich ontvouwt, worden we eraan herinnerd hoe sterk de seizoenen ook in ons lichaam aanwezig zijn. Binnen de traditionele Chinese geneeskunde (TCM - TCG) wordt de menstruatiecyclus gezien als een weerspiegeling van deze natuurlijke cycli. In deze serie nemen we je mee door de vier fasen van de menstruatiecyclus volgens TCM — en wat jij kunt doen om je lichaam & mentale staat te ondersteunen.

🌿 De menstruatiecyclus als seizoenscyclus

  • ❄️ Winter → Menstruatie
  • 🌱 Lente → Folliculaire fase (na menstruatie & vóór ovulatie)
  • ☀️ Zomer → Ovulatie
  • 🍂 Herfst → Luteale fase (na ovulatie & vóór menstruatie)

In dit eerste deel focussen we op de overgang naar ovulatie en de invloed hiervan op PMS-klachten.

Lentefase | folliculaire fase : opbouw en groei

Wat gebeurt er in je lichaam?

Tijdens deze fase:

  • Stijgt het oestrogeen
  • Wordt een eicel (follikel) voorbereid
  • Neemt je energie geleidelijk toe

Je kunt dit zien als een periode van groei, vernieuwing en opbouw.

🧠 De visie van TCM op deze fase

Binnen TCM staat deze fase in het teken van het opbouwen van Bloed (Xue) en Qi.

Bloed is in TCM meer dan alleen de fysieke substantie in je vaten. Het:

  • Voedt en bevochtigt het lichaam
  • Ondersteunt de menstruatie
  • Verankert de Shen (geest)

De energie beweegt richting Yang: actief, stijgend en expansief, terwijl tegelijkertijd Yin (eicel & het bedje waarin het groeit) wordt opgebouwd als basis.

👉 Een goede balans tussen Yin en Yang is essentieel om latere klachten zoals PMS te voorkomen.

⚡ Hoe zou je deze fase kunnen ervaren?

Iedere vrouw is anders, dus iedere vrouw ervaart het anders - je zou kunnen merken dat:

  • Meer energie hebt
  • Creatiever en optimistischer bent
  • Meer behoefte hebt aan sociale interactie
  • Nieuwe plannen en ideeën ontwikkelt

👉 Denk: groei, beweging en vernieuwing

🥗 Hoe ondersteun je je lichaam en geest in deze fase?

Volgens TCM kun je deze fase ondersteunen door:

Voeding - ondermeer:

  • Groene bladgroenten (zoals spinazie)
  • Biologisch vlees en vis
  • Noten en zaden
  • Verwarmende kruiden zoals gember, kaneel en peper

Leefstijl:

  • Regelmatige beweging
  • Creatieve activiteiten ondernemen
  • Voldoende warmte (warm eten, jezelf goed aankleden)

🌀 PMS en disbalans volgens TCM

Hoewel PMS (pre-menstrueel syndroom) zich vaak pas later in de cyclus uit, wordt de basis ervan vaak al in deze fase gelegd.

Bij een tekort aan Bloed of Qi kan het lichaam moeite hebben met opbouw, wat kan leiden tot:

  • Vermoeidheid
  • Verergering van PMS klachten later in de cyclus

Veelvoorkomende PMS klachten (en niet beperkt tot)

  • Pijnlijke borsten
  • Opgeblazen gevoel
  • Prikkelbaarheid
  • Stemmingswisselingen
  • Somberheid, spanning of juist een leeg vermoeid gevoel
  • Hoofdpijn

Binnen TCM worden deze klachten niet los van elkaar gezien maar vormen samen een patroon dat binneen een stelsel/conformatie valt. PMS aandoeningen worden vaak gekoppeld aan stagnatie in het Lever stelsel, dat verantwoordelijk is voor de vrije doorstroming van Qi en bloed.

👉 Interessant genoeg speelt ook in de westerse geneeskunde de lever een belangrijke rol in hormoonhuishouding.

🌿 Tips om PMS te verminderen vanuit TCM

  • Beperk cafeïne (koffie, zwarte thee) en snelle suikers (koek, snoep, frisdrank) 
  • Vermijd verzadigde vetten
  • Vermijd stress - het lever stelsel is zeer gevoelig voor stress 
  • Zorg voor voldoende rust. Een overvolle sociale agenda is heel leuk, tegelijkertijd brengt het niet altijd de rust die je nodig hebt
  • Ondersteun je lever met gezonde voeding en leefstijl

👉 Kortom: wat je in deze fase doet, heeft direct invloed op hoe je je voelt vóór je menstruatie.

🔮 Stay tuned

Volgende week: De ovulatiefase volgens TCM | de sleutel tot hormonale balans en minder PMS 

Wat gebeurt er eigenlijk tijdens de ovulatie zelf, wanneer je lichaam zijn meest krachtige en energetische punt bereikt?

En waarom is juist die fase cruciaal voor het ontstaan — of voorkomen — van PMS-klachten

👉 Volgende week in deel 2: De ovulatiefase (zomer) volgens TCM — het moment van piekenergie, vruchtbaarheid en hormonale balans.

Share