Natuur elementen in het menselijk lichaam en ziekten: hoe warmte of hitte ons beïnvloeden Deel 2 | Opvliegers

Wij zijn de natuur. Natuurlijke elementen zoals hitte, droogte, kou, wind en water komen allemaal in ons voor. We hebben deze elementen nodig om gezond te blijven en optimaal te functioneren. Wanneer één van deze elementen echter uit balans aanwezig raakt, kan dit leiden tot lichamelijke en mentale klachten.

In deze vijfdelige serie blogs ontdek je welke ziektebeelden volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) gerelateerd zijn aan specifieke natuurelementen en hoe TCM kan helpen om de balans te herstellen.

Omdat het al weken warm mooi zomerweer is; deze week een extra warmte / hitte topic in de vorm van opvliegers

Welke voorbeelden van opvliegers zijn er in de natuur?

Opvliegers bij mensenzijn plotselinge warmteaanvallen die gepaard kunnen gaan met een rood gezicht, rode nek of hals en een koortsig gevoel. Ook kan er hevig transpireren zijn. <1>

Komt dit fenomeen ook voor in onze omgevingsnatuur? – In zekere zin wel; denk aan stijgende hitte die uit vele oorzaken kan voortkomen.

• Dam in een rivier die uitdroging van het land veroorzaakt

De grootste dam ter wereld, de Driekloven Dam in de Yangzte rivier (China) veroorzaakt stroomafwaarts droogte. Dit kan ook in het lichaam voorkomen.

Door een blokkade (overmatig vocht, een spiergroep die vastzit, pijn etc) in de doorstroming van bloed en lichaamsvloeistoffen, ontstaat een verminderde circulatie elders> stroomafwaarts. Daar ontstaat een leegte: de voedende stoffen komen niet waar ze moeten komen. Het Yin (de vloeistoffen, het koelende aspect) kan het Yang (het actieve, verwarmende aspect) onvoldoende controleren en niet onder controle houden. Er ontstaat warmte en die stijgt op.

• Stijgende hitte

Tijdens een hittegolf, zoals we deze begin juli hebben ervaren, staat de natuur onder spanning. Op een hete zomerdag zie je de lucht trillen van de warmte. Wanneer in het lichaam stress en spanning aanwezig is, ontstaat stagnatie van bloed en lichaamsvloeistoffen.Omdat hitte een stijgend karakter heeft, verplaatst deze zich vaak naar het hoofd. Dit kan leiden tot:

• Opvliegers
• Migraine
• Hoofdpijn
• Duizeligheid
• Drukgevoel in het hoofd*)

Hoe kunnen opvliegers zich uiten?

• Een plotseling opstijgende warmte of hitte die na een aantal momenten verdwijnt. Het gevoel 'je hoofd in de ijskast te willen steken'
• De warmte die omslaat in plotselinge koude – Dat is in TCM geen onbekend symptoom. Warmte dat ook kou kan worden.
• Nachetlijke opvliegers
• Neerwaartse opvliegers (down hot flashes)> Het warmte gevoel daalt neerwaarts
• Warmte stijgt maar gaat ook naar de plek met de minste weerstand – vergelijkbaar met een hoge druk gebied

In TCM bekijken we deze vormen van opvliegers in combinatie met andere symptomen en je gezondheidsgeschiedenis – De ene opvlieger is dus de andere niet. Jij ben een uniek persoon; zo zijn je opvliegers dat ook.

Hebben mannen ook opvliegers?

Jazeker – het wordt vaak niet al zodanig genoemd, omdat (helaas) in onze Westerse cultuur 'opvliegers' als een typische vrouwelijke aandoening wordt beschouwd. Vaak wordt er (een nog sterkere 'helaas') lacherig over gedaan. ('Oh haha, heb je weer een opvlieger?') Opvliegers zijn een serieuze zaak omdat het een belasting voor een lichaam is.

Wat kun je doen om opvliegers in het lichaam af te kalmeren?

Een top 3 van TCM strategiëen – er zijn er meer – Belangrijk: overleg altijd eerst met een gekwalificeerde TCM-therapeut voordat je onderstaande strategieën toepast.

1.Koelen (Qīng Rè – 清热 Hitte Klaren)

Koelen is dé directe methode om de 'temperatuur' in het lichaam te verlagen. Bij opvliegers is koelen effectief, maar neemt niet het onderliggende patroon weg. De opvliegers zullen niet verdwijnen. Deze methode zal moeten worden gecombineerd met 'bewegen' en 'voeden'

Voeding & Kruiden: Inzet van voedingsmiddelen en kruiden met een koude of koele energetische eigenschap. Deze blussen het vuur zonder de spijsvertering direct te beschadigen.

2. Voeden van leegte (Bǔ fǎ 补法)

Deze strategie is erop gericht om tekorten aan vitale energie (Qi), Bloed, Yin (het koelende) of Yang (het active) aan te vullen. Wordt heel vaak toegepast in TCM behandelingen, het geval van opvliegers, omdat het onderliggende patroon vaak een leegte is. Dit kan door middel van goede juiste voeding en kruiden.

3. Circuleren (Xíng Qì行气/ Huó Xuè活血– Qi, bloed en vloeistoffen bewegen)

In de TCM geldt de wet: "Stagnatie genereert hitte". Als energie (Qi) of bloed ergens in het lichaam blokkeert (vaak door stress of emoties), ontstaat er door de druk wrijving, en die wrijving verandert in vuur (vergelijkbaar met een file op de snelweg waar de gemoederen verhitten). Door de circulatie te herstellen, lost het vuur vanzelf op.

Bewegen van Qi: Vooral belangrijk bij Lever qi stagnatie; de energie van het leverorgaan en meridiaan zijn geblokkeerd, waardoor er hitte (of een vergrotende trap: vuur) wordt gegenereert – Warmte stijgt – In TCM wordt dit Stijgend Lever Yang genoemd.

Voorbeelden: Radijs, citrusvruchten (zoals mandarijnenschil) en jasmijnthee helpen de energie weer te laten stromen. Speciaal werkend op lever systeem > Mariadistel (Da Ji) Verkrijgbaar in Nederlandse natuurwinkels. Er kan een thee van worden getrokken en tweemaal daags drinken. Het heeft een vrij bitter smaak thee, dat helpt de circulatie op gang te houden.

4. Zorgen voor jezelf – (好好照顾自己 hǎohǎo zhàogù zìjǐ)

Past niet direct in de bovenstaande TCM strategiëen, maar is een onderdeel van Traditionele Chinese Geneeskunde's Yang Sheng "nourishing life" or "fostering life" > voedt het leven. Het is belangrijk signalen van lichaam en geest zo vroeg mogelijk te herkennen. Ben je moe na een actieve dag? – Ga rusten – Heb je menstruatieklachten? – Ga ermee aan de slag; zo vroeg mogelijk in het leven.

Soms is het niet mogelijk door omstandigheden (geld, type werk, familie) maar in 'klein starten' zit de essentie. Je hoeft niet direct een marathon te lopen of alle voedingsmiddelen bij een biologische supermarkt te kopen. Je kunt starten met een blokje om je huis te lopen en te kiezen voor 1 meest gegeten product van goede kwaliteit te kopen.

Conclusie

Warmte en hitte zijn natuurlijke krachten die essentieel zijn voor het functioneren van ons lichaam. Wanneer deze energieën echter uit balans raken, kunnen uiteenlopende klachten ontstaan: van hoofdpijn en opvliegers tot slapeloosheid, (kleine) ontstekingen en spijsverteringsproblemen.

De traditionele Chinese geneeskunde kijkt niet alleen naar symptomen, maar onderzoekt vooral waar de opvliegers vandaan komen, hoe deze zich uiten met andere symptomen en waarom deze zich heeft ontwikkeld. Door te koelen, kalmeren of de circulatie te herstellen, kan het lichaam weer terugkeren naar zijn natuurlijke evenwicht.

Volgende week: het element Wind

In het volgende blog zeilen we op de kracht van de wind en kijken hoe dat binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde in je lichaam eruit ziet. Ontdek je waarom dit element een sleutelrol speelt bij voortgang, ruimte en vrijheid in het leven.