De 4 fasen van de menstruatiecyclus volgens traditionele Chinese geneeskunde | Menstruatie

Seizoenen in de natuur zijn vertegenwoordigt in ons als mens als een cyclus. Een van deze cycli is de menstruatie cyclus. Als beeldspraak kijkend naar de seizoenen gaan we in deze serie in op hoe Traditionele chinese geneeskunde de menstratuatiecyclus ziet en hoe je deze kunt ondersteunen -Deel 3: de menstruatie.

• ❄️ Winter → Menstruatie | Loslaten en rust
• 🌱 Lente → Folliculaire fase | Opbouw en voorbereiding | post-menstruatie / pre-ovulatie
• ☀️ Zomer → Ovulatie | De piek en transformatie
• 🍂 Herfst → Luteale fase | Oogsten en naar binnen keren | post-ovulatie / pre-menstruatie

🔬 Wat gebeurt er in je lichaam?

In deze fase wordt het baarmoederslijmvlies (endometrium) afgestoten omdat er geen bevruchting heeft plaatsgevonden. Dit proces start wanneer de hormonen oestrogeen en progesteron dalen.

De bloedvaten naar het baarmoederslijmvlies vernauwen zich, waardoor de bloedtoevoer afneemt en het weefsel afsterft. Vervolgens openen de verzwakte vaatwanden zich (dit veroorzaakt het bloeden) en wordt het weefsel via de cervix en vagina afgestoten. Dit is de menstruatie. [1] de richtlijn voor een reguliere menstrautie is ongeveer 3-5 dagen.

⚠️ Welke aandoeningen komen meer naar voren tijdens de menstruatie?

• PMS-klachten (van een week tot 1 dag voorafgaand):
pijnlijke borsten, vermoeidheid, hoofdpijn, stemmingswisselingen, irritatie, depressieve gevoelens, lichamelijke pijn, oedeem

➡️ Belangrijk:
Pijn tijdens de menstruatie wordt vaak als "normaal" gezien. Vanuit een natuurlijke visie hoort een menstruatie echter pijnvrij te zijn.

Het gebruik van bijvoorbeeld Ibuprofen kan acute pijn verlichten, maar pakt niet de onderliggende oorzaak aan.

• Andere mogelijke klachten:

• Vroege of late menstruatie
• Hevig of juist weinig bloedverlies
• Spotting of tussentijds bloedverlies
• Overmatige vaginale afscheiding

Binnen de westerse geneeskunde worden deze klachten vaak afzonderlijk behandeld (bijv. met anticonceptie). Binnen TCM vormen ze samen patronen, die als geheel worden behandeld.

☯️ De visie van TCM op deze fase

Binnen de Traditionele Chinese geneeskunde wordt menstruatiebloed gezien als onderdeel van Tian Gui (天癸) – "hemels water".

Het ontstaat vanuit nier Yin en wordt beïnvloed door nier Yang, wat wijst op de belangrijke rol van het nier-systeem.

De menstruatie markeert een overgang:
↘ Yang neemt af
↗ Yin neemt toe

Dit is een moment van transformatie, waarbij het lichaam overschakelt van actie naar herstel.

De momenten van transformatie van Yang naar Yin en vice versa worden gekenmerkt door de afscheiding en neerwaartse beweging van menstruatiebloed, in het eerste geval en van eicellen in het tweede geval [2]

💫 Hoe zou je deze fase kunnen ervaren?

Voor iedere vrouw anders, maar wat zou kunnen voor komen:

• Minder energie
• Meer behoefte aan rust en introspectie

🌿 Wat helpt tijdens de menstruatie?

• Vertraag en neem rust

• Slaap voldoende

• Reflecteer/mediteer

• Kies voor zachte beweging (wandelen, yoga, Qi gong)

• Vermijd intensieve trainingen

👉 Denk: naar binnen keren, herstellen

🥗 Hoe ondersteun je je lichaam en geest in deze fase?

• Zoetbehoefte? Kies voor voedende alternatieven: zoete aardappel, wortel, pastinaak, rode biet

• Wees matig met alcohol en vet eten
• Ondersteun je lever (belangrijk in zowel oosterse als westerse visie)
• Beweeg, maar luister naar vermoeidheid
• Eet warm – Tijdens de menstruatie extra belangrijk omdat Yang afneemt

🔍Persoonlijke begeleiding bij menstruatieklachten

Bij Rootz Rise TCM in Voorburg kijken we samen naar de patronen achter deze klachten. Waar de huisarts kijkt naar de acute medische kant, richt TCM zich op de weg naar structurele genezing en herstel door acupunctuur, kruiden en leefstijladvies.

📣 Stay tuned

• Volgende week het laatste blog in deze serie: De Luteale fase | De sleutel tot hormonale balans en minder PMS.

🔗 Heb je deel 1 gemist over de periode vóór de ovulatie en PMS-klachten? Klik HIER om het terug te lezen

🔗 Deel 2 over de ovulatie is HIER terug te lezen.

Referenties

[1] Anatomie en fysiologie, Martini, Frederique H. & Batholomew, Edwin F., 2021

[2] Obstetrics and gynecology in Chinese medicine, Maciocia, Giovanni, 2011