Verkoudheid: hoe beïnvloedt kou je lichaam en weerstand?

Na een zeer warme zomer en een aangename herfst, zijn de koude dagen gearriveerd. Eigenlijk staan we te weinig stil bij deze wisseling van de wacht. De dikke winterjas komt uit de kast en moedig stappen we op de fiets naar werk, door regen en koude wind, waar de kachel warm en behaaglijk aanstaat. Maar wat doet kou met je lichaam? – Een visie volgens Traditionele Chinese geneeskunde.

Eerder schreef ik twee blogs over je natuurlijke weerstand tegen ziekmakers van buiten en je immuunsysteem volgens traditionele Chinese geneeskunde (TCM/TCG) dat je HIER en HIER kunt lezen. Ik ga dieper in op dit onderwerp; op een van de ziekte elementen.

Kou is een van de meest schadelijke natuurelementen die er is. Dit wisten de Chinezen al ruim 2000 jaar geleden. In het historisch werk Huang Di Nei Jing (黄帝内经), Su Wen <1> wordt er gesproken over kou van binnenuit, ontstaan door een stagnatie in het lichaam, en over kou van buitenaf – iets wat we letterlijk in onze taal hebben opgenomen: Ver ●KOU●dheid

Kou van buitenaf

In het boek vraagt de Gele Keizer aan zijn TCM arts Qi Bo:

"Welke energie veroorzaakt het rillen en beven van een mens door de kou?"

Qi Bo antwoordt:

"Koude Qi nestelt zich in de huid. De Yin-energie (= koelend, rustend, stilstaand) is sterk aanwezig en de Yang-energie (= verwarmend, bewegend, actief) is verzwakt. Daardoor ontstaan koude rillingen en beven."<2>

Nu hadden Chinezen 2000 jaar geleden geen idee van virussen. We weten nu dat je niet direct letterlijk verkouden wordt, doordat kou je lichaam binnendringt. Een verkoudheid wordt veroorzaakt door een virus. Kou kan wel omstandigheden creëren waarin luchtwegvirussen gemakkelijker kunnen toeslaan.

Blokkade volgens TCM

• Kou kan een blokkade in de laag net onder de huid creëren (het gebied van Tai Yang), dat koude rillingen kan veroorzaken – Omdat door de kou de tussenruimte is geblokkeerd en de Yang (de actieve) energie een weg uitweg moet vinden, stijgt het omhoog. Resultaat: hoofdpijn en/of een zwaar hoofd. <3>
• De longen worden vaak ook aangedaan door de kou waarbij spreiden en dalen van de long Qi (energie) wordt geblokkeerd waardoor benauwdheid, hoesten, dun, waterig neusslijm, niezen, een verstopte neus, weinig of geen transpiratie kunnen ontstaan.

Bron: Applied channel theory in Chinese Medicine, Wang Yu Yi, pagina 187, Eastland press, 2008

Behandelprincipes die TCM volgt om kou uit te drijven kunnen zijn:

• Verdrijven van Wind en Koude (Qu Feng San Han): het verwijderen van externe koude-invloeden
• Bevrijden van de buitenlaag (Jie Biao): het vrijmaken van de Tai Yang-laag. Dit kan onder meer door zweten (als er geen zweten al is)
• Verwarmen van de Yang (Wen Yang): het ondersteunen van de verwarmende functie
• Bevorderen van Qi- en bloedcirculatie: het opheffen van stagnatie die met koude wordt geassocieerd

Bovengenoemd kan door de TCM tools acupunctuur, geneeskrachtige kruidenformules, en cupping worden toegepast.

Rust en ruimte bij verkoudheid

Wij Nederlanders zien een verkoudheid vaak als iets eenvoudigs; we werken en gaan door met onze dagelijkse activiteiten. Vanuit de TCM is een verkoudheid een signaal om het lichaam juist rust en ruimte te geven om te herstellen. Dit om te voorkomen dat de kou dieper he lichaam binnendringt en daar schade aanricht.

Werken aan weerstand

Voorkomen, is beter dan genezen. Geen garanties in het leven, maar je kunt aan je weerstand werken. Hieronder een aantal aanraders vanuit de TCM hoek. Het lijken open deuren, maar niet iedereen die ik in mijn praktijk zie, is zich hiervan niet bewust.

• Warm aankleden
• Bedek daarbij ook vooral enkels en voeten – Ik zie nog steeds veel ontblote enkels in dit seizoen – het is de mode, maar er is altijd een risico dat kou via het been omhoog kruipt en zich nestelt in de onderbuik > PMS klachten, impotentie, rugpijn en onvruchtbaarheid kunnen gevolgen zijn.
• Hetzelfde geldt voor buiktruitjes in dit seizoen.
• Voor de buiten hardlopers:

- Vermijd langdurig rondlopen met natte kleding. Vervang bezwete of natte kleding tijdig.

- Bescherm je borstkas tegen koude wind. Zeker wanneer je buiten sport.

- Bedek je lichaam goed. Korte broek en t-shirt is prima voor de zomer, minder goed in dit seizoen

• Niet zitten op harde koude ondergrond – De plastic kuipstoelen in de kantine zijn praktisch maar niet heel gezond. Koude trek makkelijk omhoog
• Ga naar buiten en beweeg – Zorg voor een uitdaging voor de longen
• Dagelijks buiten te wandelen
• Regelmatig matig intensief te bewegen
• Door je neus te ademen wanneer dat comfortabel lukt
• Niet te roken en meeroken te vermijden
• Binnenruimtes regelmatig te ventileren
• Vermijd te koud eten > eten direct uit de koelkast en vriezer – richt je eerder op warme soepen, stamppotten en warme maaltijden
• Ook energetisch koud eten valt hieronder zoals veel melkproducten, Rauwe salades en komkommer (goed in de warme zomer, minder goed in de koude natte winter), overmatige eten van zuidvruchten (ja ook sinaasappels en ander citrusfruit), Een logische: IJs en koude (fris-)dranken.

In de Huang Di Nei Jing wordt veel aandacht besteed aan het voorkomen van ziekte door het bewaren van de balans tussen Yin en Yang.

Een bekend uitgangspunt uit de Su Wen is: 正气存内，邪不可干 - Vrij vertaald:

'Wanneer de Zheng Qi (de gezonde, beschermende Qi) sterk aanwezig is, kunnen pathogene invloeden het lichaam minder gemakkelijk aantasten.'

Dit betekent binnen de traditionele Chinese geneeskunde dat preventie niet alleen draait om het vermijden van externe Koude, maar vooral om het onderhouden van de eigen lichamelijke balans.

Bronnen

<1> Huang Di Nei Jing (黄帝内经) een van de oudste Chinese klassieke boeken over traditionele Chinese geneeskunde . Het boek bestaat uit twee delen (Su wen en Ling Shu) is een dialoog tussen de Gele keizer (Huang Di) en zijn TCM arts Qi Bo. vormt een fundament voor TCM

<2> Klik op Ling Shu, hoofdstuk 28 – Oral Transmission

<3> Applied channel theory in Chinese Medicine, Wang Yu Yi, pagina 187, Eastland press, 2008